Iranian Culture & Art Club of Fresno
رادیو ده نگی کوردستان له ئامریکا

VOK Radio Newsletter

Name: 
Email:  
Subscribe Unsubscribe

Calendar of Events

« < August 2018 > »
M T W T F S S
30 31 1 2 3 4 5
6 7 8 9 10 11 12
13 14 15 16 17 18 19
20 21 22 23 24 25 26
27 28 29 30 31 1 2
No events
Home arrow هه‌رێمه كوردییه‌‌كان arrow هه‌ڤپه‌یڤینه‌ له‌گه‌ڵ به‌ڕێز نه‌سرین ئیبراهیمی،‌ (کچی زیندوویاد دکتۆر محەمەد ساڵح ئیبراهیمی- شەپۆل)
هه‌ڤپه‌یڤینه‌ له‌گه‌ڵ به‌ڕێز نه‌سرین ئیبراهیمی،‌ (کچی زیندوویاد دکتۆر محەمەد ساڵح ئیبراهیمی- شەپۆل) چاپ ارسال به دوست
سالا ر حیسامی، VOKRadio, Los Angeles, California, USA   

هه‌ڤپه‌یڤینه‌ له‌گه‌ڵ به‌ڕێز نه‌سرین ئیبراهیمی

(کچی زیندوویاد دکتۆر محەمەد ساڵح ئیبراهیمی- شەپۆل)

٩ى مانگی ئوت ٢٠١٨ ی زایینی

ئاماده كارى و سه رپه ره شتى ۆتوۆێژه كان: سالار حیسامی

له‌م هه‌ڤپه‌یڤینه‌دا له‌گه‌ڵ به‌ڕێز نه‌سرین ئیبراهیمی،‌ (کچی زیندوویاد دکتۆر محەمەد ساڵح ئیبراهیمی- شەپۆل)، ئاوڕێک له‌ کارو چالاکییه‌کانی مامۆستا شەپۆل ده‌ده‌ینه‌وه‌.

ده‌نگی كورد له ئه‌مریكا، پڕۆژه‌یه‌کی بۆ رێزگرتن و ناساندنی زانایانی ئه‌ده‌بی، نووسه‌ران و چالاكانی بواری ئه‌ده‌ب و كولتووری كوردی له ڕوژهه‌ڵاتی كۆردستان، له‌ چوارچێوه‌ی زنجیره‌ دیمانه‌ و هه‌ڤپه‌یڤین ئاماده‌ کردووه‌، که‌ له‌ دوو مانگی "ئاگۆست و سێپته‌مبه‌ر"ی ئه‌مساڵ ٢٠١٨ي زايينى پێشکه‌شی ده‌کات. ئه‌م پڕۆژه‌یه ته‌رخان كراوه بۆ ناساندنی زیاتری زانایانی كوردی ڕوژهه‌ڵاتی كۆردستان به‌ کوردستانییانی ناوخۆ و ده‌ره‌وه‌ی وڵات‌ و هاوکات ڕێزلێنانه‌ له‌و که‌سایه‌تییه‌ زانا و بلیمه‌تانه‌ی که‌ له ناوخۆی وڵاتدا ده‌ژین و وێڕای هه‌موو كۆسپ و چه‌ڵه‌مه‌كان كه له سه‌ر ڕێگه‌یاندایه، بێ وچان هه‌وڵیان داوه خزمه‌تی كولتوور و ئه‌ده‌ب و زمانی كوردی بکه‌ن. كاڕگێڕانی ده‌نگی كورد له ئه‌مریكا به‌ مه‌به‌ستی سه‌رکه‌وتن و به‌ره‌وپێشوه‌چوونی پڕۆژه‌که‌ داوای هاوكاری و هاوفكری له هه‌موو ئه‌و که‌سایه‌تییه‌ به‌ڕێزانه‌ ده‌كه‌ن كه له‌و بوارانه‌دا كاریان كردووه. 

کورته‌یه‌ک له‌ ژیاننامه‌ی زانای کورد دکتۆر محه‌ممە‌د ساڵح ئیبراهیمی(شه‌پۆل):

دکتۆر محه‌ممە‌د ساڵح ئیبراهیمی که‌ ناسناوی"شه‌پۆل"ی هه‌ڵگرتووه‌، نووسه‌ر، وه‌رگێڕ، لێکۆڵه‌ر و رۆژنامه‌وان و که‌سایه‌تییه‌کی ئه‌کادیمی و زانای کورده‌ که‌ له‌ ڕۆژی ٤ی جۆزەردانی ساڵی ١٣١٢ی هه‌تاوی له‌ بنه‌ماڵه‌یکی زانا و نیشتمانپه‌روه‌ری‌ شاری مەهابادی ‌رۆژهه‌ڵاتی کوردستان له‌دایک بووه. خوێندنی ئایینی له‌ لای مه‌لا ئیبراهیم -ی باوکی(کوڕی عارفی گه‌وره‌ و به‌ناوبانگی کورد حاجی خەلیفە مەلا محەمەد) ده‌ست پێ کردووه‌ و هه‌ر له‌ مه‌هاباد لای حاجی مەلاحوسێن مەجدی درێژەی بە خوێندن و تۆێژینەوە داوە. ‌دواتر لە ساڵی ١٣٣٥ی هەتاوی بووه‌تە وتاربێژی خانقای نەهری و هاوکات لە مزگەوتی سوور وانه‌ی وتووه‌ته‌وه‌. 

 dr_ebrahimi_05.jpg

به‌ هۆی تامه‌زرۆیی و عه‌وداڵبوونی زانست ڕووی له‌ تاران کردووه‌ و‌ قۆناغه‌کانی خوێندنی زانکۆی له‌ به‌شی یاسادا بڕیوه‌ و بڕوانامه‌ی دکتۆرای لە زانکۆ تاران وه‌رگرتووه‌، دواتر هه‌ر له‌و زانکۆیه‌دا بووه‌ته‌ مامۆستا و وه‌ک سه‌رچاوه‌یه‌کی زانست، قوتابیانی تینووی زانستی پاراو کردووه‌. له‌ ساڵانی ١٣٤٣ تا ١٣٩١ی هه‌تاوی لەگەڵ ڕادیۆ کوردیی تاران کاری کردووه‌، هه‌ر له‌و سه‌رده‌مه‌دا و له‌ ساڵی ١٣٤٧ بە هاوکاری جەمیل ڕۆژبەیانی و محەمەد سادق موفتی زادە و سوارە ئیلخانیزادە و چەند کەسی دی کانوونی زمانی کوردییان لە تاران دامەزراندووه‌. مامۆستا شه‌پۆل به‌ هۆی خزمەت و شارەزایی لە ئەدەبیاتی کورد بوو بە سەرۆکی ئەنجومەنی زمان و فەرهەنگی کوردی و چەندین جار لە کۆڕە ئەدەبییه‌کان خه‌ڵات کراوه‌. دامه‌زرێنه‌ری گۆڤاری "گرشەی کوردستان" بوو، که‌ نۆ ژماره‌ی ئەم گۆڤارەی له‌ ماوه‌ی نۆ مانگدا بڵاو کرایه‌وه‌، سه‌ره‌ڕای به‌ربه‌ست و سانسۆری ده‌سه‌ڵاتی حوکمڕان زیاتر له‌ 35 بەرهەمی به‌ چاپ گه‌یاندووه‌، له‌وانه‌:

*وەڕگێرانی قورئان بە زمانی کوردی،

*ڕاپەڕینی ژەنڕاڵ مستەفا بارزانی رابەری که‌بیری کورد،

*ژنانی کورد لە مێژوودا،

*گەنجینەی فەرهەنگ و زانست،

*زانایانی کورد،

*کۆبانی و... هتد،

کە ئه‌مانه‌ و کۆی به‌رهه‌مه‌کانی هەر کامیان به‌ گەنجینەیەکی گه‌وره‌ بۆ دەوڵەمەندکردنی کتێبخانەی کوردی ئه‌ژمار ده‌کرێن. به‌داخه‌وه‌ ته‌مه‌ن مه‌ودای نه‌دا خزمه‌تی زیاتری زانست و زمان و کولتووری گه‌له‌که‌ی بکات و ڕۆژی 5ی جۆزەردانی ١٣٩٧ی هه‌تاوی دوای ماوەیه‌کی کورت ململانێ لەگه‌ڵ نه‌خۆشی له ته‌مه‌نی ٨٥ ساڵی و له شاری تاران-ی پایته‌ختی ئێراندا کۆچی دوایی کرد و دواتر له‌ شاری مەهابادی زێدی خۆی به خاک سپێردرا.

 

************************* 

نه‌سرین ئیبراهیمی‌:


*باوکم هیچ كات چاوی لە پارە نەبووە و قەڵەمەكەی تەنیا له‌ پێناوی خۆشه‌ویستیی نەتەوەكەی بەكار هێناوە
 

• زۆربه‌ی خه‌ڵکی کوردستان كۆچی زانای کورد مامۆستا شه‌پۆل، وه‌ك ئەدیب، نووسەر، وەرگێڕ، ڕۆژنامەوان و مامۆستای زانکۆ، به‌ خەسارێكی گەورە ده‌زانن و پێیانوایه‌ ئه‌گه‌ر ته‌مه‌ن مه‌ودای بدابا، خزمه‌تی زیاتی زانست و زمانی گه‌له‌که‌یان ده‌کرد. وه‌ک کچی ئازیزی ئه‌و بلیمه‌ته‌ی کورد، ئه‌وه‌نده‌ی ئاگادار بن، ئایا مامۆستا شه‌پۆل به‌رهه‌می چاپ نه‌کراو، یان ڕێپێنه‌دراوی هه‌بووه‌، که‌ دواتر بتوانن چاپی بکه‌ن؟ بۆ بڵاوکردنه‌وه‌ی چ سه‌رچاوه‌یه‌کتان‌ دۆزیوه‌ته‌وه و پێشنیارتان چییه‌‌؟

nasrin_ebrahimi_01.jpg
  • باوكم بە هۆی ئەوەی كە ئۆگری زمان و دۆزی کورد بوو، به‌رده‌وام سه‌رقاڵی نووسین بوو. لە وتارێكدا باسی كردووە كە هه‌ر کاتێک چاوی بە سەر كتێب و رۆژنامەكانی عەرەبی و فارسی و كوردیدا خشاندووە، ئەوەی لە بابەت كوردەوە دۆزیویەتەوە،  تاوتوێی كردووە و دوای هەڵسەنگاندنی، نووسیویەتەوە و هێناویەتە ناوماڵ و دیوەخانی كورد.

‎باوكم نزیك بە ٤٠ بەرهەمی هەیە كە دەتوانین بەمجۆره‌ دابەشی بكەین:كتێبەكانی ئایینی و مەزهەبی- كە گرینگترینیان وەرگێڕانی قورئان بە زمانی كوردییە، كتێبەكانی سیاسی، كتێبەكانی مێژوویی- بەتایبەت مێژووی ئەدەبی كوردی، كتێبەكانی بواری ئەدەبیات، كتێبەكانی بواری كۆمەڵایەتی و هه‌روه‌ها ‎گۆڤاری گرشەی كوردستان كە تا نۆ (٩) ژمارەی لێ چاپ بووە.

سه‌باره‌ت به‌و پرسیاره‌شتان که‌ مامۆستا شه‌پۆل بەرهەمی چاپ نەكراوی هەیە، به‌ڵێ چه‌ندین بەرهەمی چاپ نەكراوی هه‌یه‌، هەروەها لە سەردەمی ژیانی خۆێدا چەند بەرهەمی رێپێنەدراوی هەبوو كە لە هە رێمی كوردستانی عێراق بە چاپی گەیاندووە، له‌وانه‌:

فەلسەفەی شێخی ئیشراق  - هەولێر - چاپخانەی ئاراس ساڵی ٢٠٠٨ لە چاپدراوە. ‏

مەولانا خالید شارەزووری نەقشبەندی، ساڵی ٢٠٠٢ له‌ هەوڵێر چاپ كراوە و بەشێكی لە گۆڤاری رامان بڵاو كراوەته‌وه‌.

راپەڕینی مەلێك غازی شێخ عوبه‌یدوڵای نەهری که‌ ساڵی ١٩٩٨ لە هەوڵێر چاپ كراوە.

هه‌روه‌ها نۆ(٩) ژمارەی گۆڤاری گرشەی كوردستان که‌ له‌  ساڵی  ١٩٨١ی زایینی له‌ تاران ده‌رچوو، لە ساڵی ٢٠١٣ و لە یەك بەرگدا لە له‌ هەوڵێر چاپ كراوە.

راپەڕینی ژنه‌ڕاڵ مستەفا بارزانی که‌ چوار بەرگه‌ و دراوەتە دەستی باوەپێكراو بەڕێز دكتۆر ئەحمەد پیرۆت.

سه‌باره‌ت به‌ سەرچاوەی بڵاوكردنەوەی به‌رهه‌مه‌ چاپ نه‌کراوه‌کانی باوکم، تا ئێستا هیچ سەرچاوەیەكمان نەدۆزیوەتەوە، بەڵام تەواوی كتێبەكانی بۆ ئۆگرانی وێژە و زمانی كوردی لە ماڵپەڕەكەی دانراوە.

  • دكتۆر ئیبراهیمی ئه‌گه‌رچی به‌شێکی زۆری ته‌مه‌نی له‌ تاران و دوور له‌ زێدی خۆی تێپه‌ڕ کردووه‌، به‌ڵام هه‌رده‌م گرینگییه‌کی تایبه‌تیان به‌ زمانی كوردی داوه و کاتی زۆریان بۆ داناوه‌، هه‌تا به‌رهه‌می لێ بکه‌وێته‌وه‌. ئێوه‌ چ خوێندنه‌وه‌یه‌کتان بۆ به‌رهه‌مه‌کانیان به‌گشتی و زمانی دایکی به‌تایبه‌تی هه‌یه‌؟  

 

dr_ebrahimi_04.jpg


  •  ‎هەر وەك باسمكرد، باوكم زۆر ئۆگری زمانی کوردی بوو. لە هیچ لاپەڕه‌یەكی کتێبەكانیدا وشەیەك نادۆزیتەوە كە باسی زمانی كوردی بكات و بە ناوی "زمانی شیرینی كوردی" یادی نەكات. باوكم باوەڕی وابوو كە ناسنامەی هەر نەتەوەیەك، زمانەكەیەتی و زمانی كوردییش جگە لە ناسنامەی ئێمە، بە درێژایی مێژوو، هۆكاری مان و مانەوەی ئێمەی کورد بووە و نەیار و ناحەزانیش باش لەوە تێگەیشتوون، هەر بۆیە نه‌یانهێشتووە زمانی كوردی بخوێندرێت و بەردەوام لەمپەر بوون لە بەردەم گەشەسەندنی زمانی كوردی.

‎باوكم هێندێ كتێبی هەیە كە وەریگێڕاوەتە سەر زمانی كوردی، وەكو تەرجەمە و تەفسیری سوورەی "فاتحە الكتاب"، تەرجەمەی چریكەی حەزرەتی یوسف، تەرجەمەی زیندووی كوری بێدار، نووسینی "ابن طفيل" كە لە بواری فەلسەفەدایە و  لەو چیرۆكەدا دوو كەسایەتی تێدایە که‌ یه‌كیان بە ناوی (ئەبساڵ)  كە ئەهلی باتین و ئۆگری تەئویل و تەفسیر بووە، ئەوی دی بە ناوی (سەلامان) که‌ ئەهلی زاهیر و لە تەئویل دوور بووە. نووسەر بە نزیككردنەوەی دین و فەلسەفە، لە رێگه‌ی عەقڵ و كەشف و دۆزینەوە، ویستوویەتی بگاتە حەقیقەت. بابم ئەو چیرۆكەی لە كتێبی "فەلسەفەی شێخی ئیشراق"دا هێناوە و لە وتووێژێكیدا باسی ئەوە دەكات، كتێبی فەلسەفەی ئیشراقی لە بەر ئەوە نووسیوە كە زمانی زانست و زانیاری و فەلسەفە بێنێتە نێو زمانی كوردی بۆ ئه‌وه‌ی زمانی شیرینی کوردی زیاتر پەرەبستێنێ و پتر گەشە بكات.

‎لە بواری ئە دەبیاتدا، كتێبی "باوی كوردەواری" لە چەند بەرگدا نووسراوە،  كە توێژینەوە و لێكۆڵینەوەیەكی زۆر بەربڵاو و بەرچاوە لە بارەی ژیانی خەڵكی كورد و زانیاریی زۆری له‌ باره‌ی دابونەریت و فولكلۆری خەڵكی كوردەوه‌ خستووه‌ته‌ڕوو. واته‌ "باوی كوردەواری" توانیویەتی تا رادەیەكی زۆر بەشێك لە ئەدەبیاتی شه‌فاهی و فولكلۆری كوردی زیندوو بكاتەوە و بیپارێزێ.

له‌ كتێبی "واڕگە و ناودارانی كورد" باسی گەورە پیاوانی كورد دەكات و لە راستیدا ئەم كتێبە مێژووی ئەده‌بیاتی كوردی زیندوو كردووتەوە .بابەتێكی سەرنجڕاكێش كە باوكم لە وتووێژەكانیدا باسی كردووە، ئەوەیه‌ كە كۆمەڵگەی كوردەواری لەم سەردەمەی ئێمەدا زیاتر نیازی بە ئافراندن و بەدیهێنان هەیە، هەر وەك ئەحمەدی خانی،  مەلای جزیری، مەولەویی كورد، قوبادی، نالی، وەفایی، مەلا پەرێشان و...هتد كە جیهانێكیان له‌و بواره‌دا خولقاند. ئەم بیر و باوەڕ و نەخش  و رۆڵە به‌رهه‌مهێنه‌وره‌ دەبێت لە نێو چینی گەنج و پیرانی نەناسراو دا بۆی بگەڕێین و بۆ لە چاپدانی ئاسەواریان بكۆشین.

‎باوكم ئاوڕدانەوەی جددی لە سەر مافی ژنان هەبووە، بەپێی نووسراوەكانی لە كتێبی "ژنانی كورد لە مێژوودا"، باوەڕی بەوە هەبوو كە ژنان دەتوانن شان بە شانی پیاوان بچنە نێو هەموو شانۆكانی ژیانه‌وە  و شان بدەنە به‌ر هەر كارێ و دەكارن وەكو پیاو بەرپرس و به‌ڕێوه‌به‌ری هەر بوارێکی کۆمه‌ڵایه‌تی و سیاسی بن.
تەنانەت چەكی پێشمەرگایەتی بۆ دیفاع لە ماڵ و نامووس و نیشتمان و شەرەف و كەرامەتی نەتەوەی كورد لە شان بكەن. ئاماژەی بەوە كردووە كە ژنانی كورد لە هەلومەرجێكدان كە نە یانتوانیوە مافی یەكسانیی خۆیان بە تەواوەتی بە دەست بێنن، لە بەر ئەوەی نەتەوەی كورد بە دابەشكراوی ماوەتەوە. مامۆستا شه‌پۆل لە بەر ئەوەی بیسەلمێنێ كە ژن و پیاو یەكسانن، ئایەتێكی قورئان به‌ نموونه‌ دێنێتەوە که‌ واتاكەی ئەوەیە: "بۆ مرۆڤ رێز و حورمەتمان دانا"،  واتاكەشی بەو جۆرە شی دەكاتەوە كە خودا فەرموویەتی رێزمان بۆ "مرۆڤ" داناوه‌، مرۆڤیش ژن و پیاو، موسڵمان و ناموسڵمان، كورد و ناكورد و کۆی مرۆڤایه‌تی ده‌گرێته‌وه‌. ‎باوكم لە كتێبی  ژنانی كورد لە مێژوودا باسی ژنانی چالاكی كوردی كردووە، بۆ وێنە: مەستوورە خانمی ئەردەلان كە شاعیر و مێژوونووسی كورد بووە، خانم دكتۆر مهین دۆخت موعته‌میدی، خورشید خاتوون پاوەیی، خاتوونی وەك خاتوو تەورێز هەورامی كە لە خوداناسیدا مورید و مەنسووبی هەبووە و دژایەتی پاشا و دەسەڵاتداری زەمانی خۆی كردووە، باسی ژنی وەك خانزادی سۆران دەكات كە شەوانە بە جلكی پیاوان و بە سواریی ئەسپ بارودۆخی وڵاتی كۆنتڕۆڵ كردووە و خەڵكی پاراستووە. یان خاتوونی وەك حەپسەخانی نەقیب كە لە رێكخراوی نێوگەلانی خوازیاری مافی یه‌کسان بۆ ژنان بووە. هه‌روه‌ها باسی عادیلە خاتوونی فەرمانڕەوای هه‌ڵه‌بجه‌ دەكات كە خوێندەوار بووە و خزمەتێكی زۆری بۆ ئاوەدانی شاری هه‌ڵه‌بجه‌ و هه‌موو دانیشتوانی كردووە، تەنانەت عادیلە مەعبەد و نۆێژگەی بۆ جوولەكە و مەسیحی و جەمخانەی بۆ یارسانەكان (كاكەیی) دروست کردووه‌ و  خوێندگە و فێرگەی لە شاره‌که‌ بونیاد ناوه. هه‌ر له‌و کتێبه‌دا باسی زۆر‌ لە ژنانی دیکه‌ی چالاكی کورد کردووه‌. لە كتێبی كۆبانێ، به‌ كۆمەڵە وتارێ باسی كچان و ژنانی كوردی كۆبانێ دەكات كە بوونە ره‌مز و ناسنامەی كوردو كوردستان و بوونە هۆی ناساندنی پێشمەرگەی كورد و ئافرەتانی كورد به‌ دنیا. هەروهها دەفەرمێ: ژنانی كورد بەو هەموو كەندوكۆسپەوە شانبه‌شانی پیاوان خەباتیان كردووە و جێپه‌نجه‌یان له‌ شۆڕشه‌کاندا دیار بووه. dr_ebrahimi_01.jpg

یەكێ لە گرینگترین بەرهەمەكانی مامۆستا شەپۆل وەرگێڕانی قورئان بۆ سەر زمانی كوردییە. باوكم زۆر بە هۆشیاری و راشكاوی دین و ئایینی بۆ خزمەتكردن بە گەلەكەی بە كار هێناوه‌. لێرەدا دەمەوێ باسی هۆكاری وەرگێڕانه‌که‌ی قورئان بۆ سەر زمانی كوردی بكەم. باوكم ئاماژەی بە دوو رووداو دەكرد و دەیفەرموو كاتێك كە منداڵ بووه‌، لە دوای تێكچوونی كۆماری که‌ردستان له‌ مه‌هاباد، ئەرته‌شی حمە رەزا شا لە مەیدانی چوارچرا كۆگایەكی زۆر گەورەیان لە كتێب و رۆژنامە كوردییەكانی ماڵی پێشەوا قازی و گەورە پیاوانی كوردیان كۆكردبووه‌وە  و ئاگریان تێ بەردا. دواتر باوكم باس دەكات كە گەورەتر بووم، تێگەیشتم كە ئەو كارە دوژمنایەتی لەگەڵ زمان و ئەدەبی كوردی بووە، لەلایەكی دیكەشەوە خوێندبوویەوە که‌ لە سەدەكانی ناوەڕاست لە ئورووپا لە سەردەمی دەسەڵاتی كلیسا، پیاوێك بە ناوی "مارتین لوتر" (انجیل)ی بۆ سەر زمانی ئاڵمانی وەرگێڕا، دوایی تاوانی كوفریان بە سەر ئەو پیاوەدا سه‌پاند و لە كلیسا دەریان كرد، بەڵام ئینجیله‌که‌ی پارێزرا و یەكەم چاپخانەی جیهان لە شاری "گوتەنبرگ" یە كەم كتێبی كە لە چاپ دا،  هەر ئەو ئینجیله بوو. ‎باوكم زۆر جار لە وتووێژەكانیدا باسی ئەوەی دەكرد كە لە بەر ئەوە قورئانی وەرگێڕاوەتە سەر زمانی كوردی، تا ببێتە پشتیوان بۆ زمانی كوردی و زمانی كوردی قداسەت پەیدا بكات و نەتوانن قەدەغەی بكەن.

  •  ده‌گوترێ زۆربه‌ی به‌رهه‌مه‌کانی مامۆستا شه‌پۆل له‌ سه‌ر حیسابی خۆیان چاپ کراوه‌ و ئه‌وه‌ش بارگرانی ئابووری بۆیان دروست کردووه‌. ئایا ئه‌وه‌ تا چه‌ند ڕاسته‌؟


- بەداخەوە، ئەوە راستە. باوكم یەكەم كەس بوو كە دوای شۆڕشی ١٩٧٩ی گەلانی ئیران مۆڵه‌تی دەركردنی یەكەم گوڤاری كوردی بە ناوی ”گرشەی كوردستان”ی وەرگرت، كە گوڤارێكی فەرهەنگی، كومەڵایەتی و ئەدەبی بوو، که‌ مانگانە لە تاران دەردەچوو، به‌ڵام بە هۆی ئەوەی كە هیچ پشتیوانێکی ئابووری نەبوو، ئۆتۆمبیلەكەی خۆی فرۆشت تا بتۆانێ گۆڤاری گرشەی كوردستان زیندوو رابگرێ، به‌وجۆره‌ توانی تا نۆ (٩) ژمارەی دەربكات.

دەگونجێ بگوترێ كە زۆربەی بەرهەمەكانی لە سەر حیسابی خۆی چاپ كردووە. ماموستا شەپۆل ئەوندە ئۆگری زمان و ئەدەبی نەتەوەكەی خۆی بوو كە تەنانەت وەرگێڕانی قورئان بە زمانی كوردیشی بێ هیچ داواكارییەكی ئابووری بۆ چاپكردن دایە دەست  "سازمانی تبلیغات ئیسلامی". باوکم هیچ كات چاوی لە پارە نەبووە و قەڵەمەكەی تەنیا له‌ پێناوی خۆشه‌ویستیی نەتەوەكەی بەكار هێناوە.


  • تا چه‌ند ده‌سه‌ڵاتی حوکمڕانی ئێران سانسۆری له‌ سه‌ر به‌رهه‌مه‌کانی دکتۆر ئیبراهیمی هه‌بووه‌؟


  •  بەداخەوە سانسۆڕ بە شێوازی جۆراوجۆر هه‌ر لە سەردەمی حوکمڕانیی پاشایەتییه‌وە هەبووە. وەرگێڕانی قورئان بە زمانی كوردی، یەكەم جار لە سەردەمی حوكمڕانی”حەمە رەزا شا، ئامادەی لە چاپدان بوو، بەڵام بە هۆی ئەوەی چاپی كتێب و گۆڤار بە زمانی كوردی رێپدراو نه‌بوو، مامۆستا شەپۆل بۆ خۆی چووە لای وەزیری فەرهنگ و مەعارف كە زاوای حەمە رەزا شا بوو، دوای هەوڵێكی زۆر، وەزیر پێ گوتبوو: "ئیمە كوردی بە زمان ناناسین." دوای شۆڕشی گەلانی ئیرانیش، وەزارەتی ئێرشادی ئیسلامی مۆڵه‌تی چاپی وه‌رگێڕانی قورئانەكەی دا، بەڵام "سازمانی تبلیغات ئیسلامی" دوای یازدە ساڵ راگرتن، لە ساڵی ١٣٧٦ی هەتاوی -١٩٩٧ زائینی لە چاپی دا. بەڵام هەر ئەم قورئانە به‌ زمانی کوردی لەچاپی دووەمیدا دەستێوەردانی تێدا کرابوو، واته‌ وەرگێڕانی ئایەتی دەستنوێژیان كردبووە سەر شێوازی مەزهەبی شیعە” باوكم دوای سکاڵا و بێنە و بەردەیەكی زۆر توانی بە تاوانبار بیانناسێنێ و ساڵی٢٠٠٦ مۆڵه‌تی لە چاپدانی لێ وەرگرتنەوە. هەروەها بە هۆی رێ پێ نەدان بە چاپی چەندین بەرهەمی، هێندێ لە كتێبه‌کانی كە پێشتر باسم كرد، لە هەرێمی كوردستان لە چاپ دراون.

  •  به‌پێی ئه‌وه‌ی خۆتان دانیشتووی ویلایه‌ته‌ یه‌کگرتووه‌کانی ئه‌مریکان، ئایا مامۆستا شه‌پۆل داوای نه‌کردووه‌ که‌ کارئاسانی بۆ بکه‌ن بۆ ئه‌وه‌ی وڵاتێکی دیکه‌ نیشته‌جێ بن؟


   • باوكم زۆر ئۆگری وڵاتەكەی، زمان و كولتوورەكەی بوو، لە بەر ئەوە قەت داوای لە هیچ یەك لە منداڵەكانی نەكردووە بۆ ئه‌وه‌ی ئاسانكاری بۆ بكەن که‌ لە وڵاتێكی دیكە نیشتەجێ بێ. باوكم بە دەیان جار سەردانی وڵاتانی دەرەوەی كردووە و تەنانەت لە وڵاتی سوید ده‌رفه‌تی نیشتەجێبوونی بۆ رەخساوە، بەڵام نەماوەتەوە و بۆ وڵاتی خۆی گەڕاوەتەوە. هەروەها لە هەرێمی كوردستانیش باوەشیان بۆی ئاواڵە بووه‌، بەڵام پێی خۆش بوو لە ناوخۆی وڵاتدا درێژە بە چالاكییەكانی بدات، ئەگەرچی كۆسپه‌کانی سەر رێگای كەم نەبوون.


  • چ بیره‌وه‌رییه‌کتان پێکه‌وه‌ هه‌یه‌ که‌ ده‌کرێ لێره‌دا باسی بکه‌ن؟


  • با پێشتر باسی ئەوە بكەم كە ئێمە وه‌ک منداڵەكانی باوکم هەموومان لە تاران لەدایك بووین، بەڵام باوکم كەشوهەوایەكی لەناو خێزانه‌که‌ماندا خوڵقاندبوو كە هەموومان بە ئارەزووی خۆمان پێمان خۆش بوو فێری خوێندن و نووسینی زمانی کوردی ببین،

بیرەوەرییه‌کانیش گه‌لێک زۆرن، بەڵام پێم خۆشە بیرەوەرییەك بگێڕمەوە كە لە باسەكەمان نزیكە، ئەویش ئەوەیه‌ که‌ ئەو كاتەی من لە زانكۆ دەمخوێند، هاوکات لە بەشی رادیوی كوردی تاران كارم ده‌كرد، بەرنامەیەكیان پێ دابووم بە نێوی "ئێمە و گوێگرەكان"  كە ئەمن نووسەری بەرنامەكە بووم.  ئەو كات تەمەنم بیست ساڵ دەبوو، باوکیشم فێری رێزمانی كوردی كردبووم، بەڵام ئەو شارەزاییەم بە تەواوەتی نەبوو. بۆیه‌ له‌گه‌ڵم دادەنیشت و پرسیاری گوێگرەكانمان پێكەوە وڵام دەدایه‌وە، بەڵام لە بەر ئەوەی من هان بدات كە زیاتر بخوێنمەوە، هێندێ پرسیاریشی بۆ خۆی ساز دەكرد، كە هەم گوێگرەكانی بەرنامەکه‌ بابەت و مژار فێربن، هەمیش ئەمن به‌دواداچوونی بۆ بكەم، بۆ ئەوەی وڵامی پرسیارەكان بدۆزمەوە.

 

**************************************  

vokradio.jpg

 Voice of Kurdish-American Radio for Democracy, Peace, and Freedom

 
 
 
قبل >
© 2007 - 1397, VOK Radio