Iranian Culture & Art Club of Fresno
Voice of Kurdish-American Radio for Democracy, Peace and Freedom

VOK Radio Newsletter

Name: 
Email:  
Subscribe Unsubscribe

Calendar of Events

« < May 2017 > »
M T W T F S S
1 2 3 4 5 6 7
8 9 10 11 12 13 14
15 16 17 18 19 20 21
22 23 24 25 26 27 28
29 30 31 1 2 3 4
Home arrow Kurdish Region arrow زنجیرە وتووێژێك لەگەڵ ١٢حيزب و لایەنی سیاسیی ڕۆژهەڵات: بزووتنەوەی کۆماریخوازانی رۆژهەڵاتی کوردستان

Warning: Call-time pass-by-reference has been deprecated in /home/content/v/o/k/vokradio/html/mambots/content/joscomment.php on line 51
زنجیرە وتووێژێك لەگەڵ ١٢حيزب و لایەنی سیاسیی ڕۆژهەڵات: بزووتنەوەی کۆماریخوازانی رۆژهەڵاتی کوردستان چاپ ارسال به دوست
VOKRadio, Los Angeles, California USA; سالار حسامى   

زنجیرە وتووێژێك لەگەڵ١٢حيزب و لایەنی سیاسیی ڕۆژهەڵاتی كوردستان

 

kurdish_front_01.jpg

به شى يكم: بزووتنەوەی کۆماریخوازانی رۆژهەڵاتی کوردستان

د. مستەفا شەمامی ‏رێکخەری گشتیى بزووتنەوەی کۆماریخوازانی رۆژهەڵاتی کوردستان

پيشه كى:

ئاماده كارى و سه رپه ره شتى وتوويژه كان: سالار حیسامی


ڕادیۆ دەنگی كوردستان لە ئەمریكا، زنجیرە وتووێژێكی لەگەڵ دوازدە حيزب و لایەنی سیاسیی ڕۆژهەڵاتی كوردستان لەبارەی رەوتی گۆڕانكارییەكان لەڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست و هاوكێشە سیاسییەكانی ناوچەكەو جیهان و كاردانەوەیان لەسەر ئێران، هەروەها سەرهەڵدانەوەی خەباتی چەكداری لە رۆژهەڵاتی كوردستان و پێگەی كورد لە هەنگاونانی بەرەو سەربەخۆیی و چەند تەوەرێكی دیكە ئەنجام داوە، كە لەماڵپەڕی ڕادیۆ دەنگی كوردستان لەئەمریكا، (بەڕەچاوكردنی پێوەری بێلایەنی پیشەیی) بەپێی پیتی(ئەلف بێ)ی ناوی حيزبە بەشداربووەكان بڵاودەكرێنەوە، هەر لایەنێكیش دواتر وەڵامی پرسیارەكان بداتەوە، هەر لە ریزی ئەو زنجیرە وتووێژەدا دادەنرێ.


پێویستە خوێنەرانی بەڕێز ئاگادار بكەینەوە كە ئەم زنجیرە وتووێژە لەپێش بەڕێوەچوونی شەشەمین دیداری ئەنیستیتوتی رۆژهەڵاتی ناوەڕاست بۆ توێژینەوە(مێری) لەهەولێر ئەنجام دراوەو ئەو لایەنانەش كە لەو پانێلانەدا بەشدار نەبوون، لەم زنجیرە وتووێژەدا بەشدار كراون.

 

iranian_kurds_12organizations.jpg


بێگومان ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست لەدۆخێکی ئاڵۆزو پڕكێشەی ئەوتۆدایە كە ئەگەری گۆڕانکاری لەئایندەی ناوچەكەدا پتربووە، ئەوەش نكۆڵی لێ ناكرێ كە ملمڵانێی ناڕەوای ئایینی و مەزهەبی بووەتە هۆی پەرەسەندنی توندڕەوەی و تیرۆریزم، بەجۆرێك كە دەرگای بۆ دەستوەردانی دەرەكی لەئاستی وڵاتانی ناوچەیی و زلهێزانی جیهاندا كردووەتەوە، كوردیش لەو گۆڕانكارییانەدا پشكی شێری بەردەكەوێ. بۆیە بەلەبەرچاوگرتنی هەوڵدان بۆ یەكڕیزی لەپێناوی بەرژەوەندیی باڵای نەتەوەیی، تەوەری سەرەكیی وتووێژەكانمان لەبارەی زەروورەتی پێكهێنانی بەرە، یان هێزێكی هاوبەش و هەماهەنگیكار بووە بۆ ڕۆژهەڵاتی كوردستان و هەوڵدراوە كۆسپەكانی بەردەم ئەو هەنگاوە پێویستە تاوتوێ بكرێ. لەوانەشە زۆر كەس گەورەیی و مێژووی ڕابردووی خەبات و قوربانیدانی لایەنەكان بەلایانەوە پێوەر بێ، ئێمەش وەك چاودێر و میدیاكار، شرۆڤەی تایبەت و بابەتییانەمان بۆ قورسایی هەر لایەنێك هەیە، بەڵام ئەركی پیشەیی ناچارمان دەكا، هیچ لایەن و حزبێ نادیدە نەگرین، ئەوەشی وا دوابڕیاردەرە كە كام لایەن جەماوەریترە، ئیرادەی گەلی كوردستانەو ئەو بڕیارە بۆ هاووڵاتییانی كوردستانی بەجێدەهێڵین.

هیوادارین ئەركی خۆمان وەك میدیاكاری بێلایەن بەباشی جێبەجێ كردبێ.

 

ریزبەندیی بەشداربووانی بەڕێز:

 

١- بزووتنەوەی کۆماریخوازانی رۆژهەڵاتی کوردستان
٢- پارتی ئازادیی كوردستان
٣-پارتی ژیانی ئازادی كوردستان '
٤- پارتی سەربەستیی کوردستان
٥- پارتی لیبڕاڵ دیموكراتی كوردستان
٦-حيزبی دیموكراتی كوردستان (هێشتا وەڵامی نەداوەتەوە)
٧-حيزبی دیموكراتی كوردستانی ئێران(هێشتا وەڵامی نەداوەتەوە)
٨- رێكخراوی كوردستانی حزبی‌ كۆمۆنیستی‌ ئێران- كۆمەڵە
٩- سازمانی خەباتی كوردستانی ئێران
١٠- كۆمەڵەی زەحمەتكێشانی كوردستان
١١-کۆمەڵەی زەحمەتکێشانی کوردسـتانی ئێران (هێشتا وەڵامی نەداوەتەوە)
١٢- یەكێتی شۆڕشگێڕانی كوردستان 

به شى يكم: بزووتنەوەی کۆماریخوازانی رۆژهەڵاتی کوردستان


  د. مستەفا شەمامی ‏رێکخەری گشتیى بزووتنەوەی کۆماریخوازانی رۆژهەڵاتی کوردستان:

ديمانە: سالار حیسامی

 * پرسیاری یەكەممان با ئەوە بێت، ماوەیەكە لە رۆژهەڵاتی كوردستان خەباتی چەكداری سەری هەڵداوەتەوە و ئەو شێوازی خەباتەش خوێندنەوەی جیاوازی بۆ دەكرێ، بەتایبەتی لەم دۆخەدا كە رۆژهەڵاتی ناوین بەرەو گۆڕانكاریی ژیوپۆلۆتیكی هەنگاو هەڵدەگرێ، هەڵوێستی ئێوە لەو بارەیەوە چییە؟


** خەباتی چەکداری لە کوردستانی رۆژهەڵات، هەڵبژاردە و ئینتخابی لایەنی کوردی نەبووەو نییە. بەڵکوو بە تێڕامانێکی وردی فەلسەفی بۆمان دەردەکەوێت، کە فەلسەفەی ووجودی حزبە سیاسییەکان ماهییەتەن سیاسی/مەدەنییە، کە ئەساسەن لەپێناۆ دابینکردنی ئاشتیيانەی ماف و مەتالیباتی کورد لەچوارچێوەی سنوورەکانی ئێراندا، چالاکی و ئیرادەی سیاسيی خەلکی کوردستانیان ئۆرگانیزە و رێبەری و جەهەتدار کردووە. بەڵام وەختێک دەسەڵاتی ناوەندی ئێرانی فرەنەتەوە، تەوانایی و قابلییەتی عەقڵییەتی سیاسی لەو ئاستەدا نيیە کە بە سوودوەرگرتن لە دیالۆگ و رێکاری ئاشتەوایی، پرسی کەمەنەتەوەییەکان یەک لەوان کورد حەل بکات و بە جێگای سیاسەتی تەعاموولی ئاشتیيانە، سیاسەتی تەقابوولی گرژ و ئەمنی و نیزامی، دژ بە داخوازی کوردان رەچاو دەکات، تەبیعییە کە لەوەها حاڵەتێکدا، لایەنی کوردی بۆ خۆپاراستن لە بەرامبەر سیاسەتی سەرکوت و داپڵۆسینی رژیمدا، ناچارەن رێکاری مقاومەت بگرێت و لە چوارچێوەی "ئەسڵی دیفاعی مەشرووعدا، گوزینەی خەباتی چەکداری و شەڕی بەرگری و مقاومەت، بەمەبەستی گەڕاندنەوەی رژیم بۆ گوزینەی دیالۆگ و سیاسەتی ئاشتەوایی هەڵبژێرێت.

لەبیرمان نەچێت، سیاسەت وەک زانستی بەڕێوەبەری و دەسەڵاتسازی، پەیوەندی ئۆرگانیکی دەگەڵ واقعییەتەکانی ژیانی سیاسی-کۆمەڵایەتی و رەوتی گۆڕانکارییە نێزیک و دوورەکاندا هەیە. کەوایە سیاسەتوانی کورد بۆ ئەوەی لە سیاسەتگوزاری و دیاریکردنی مێتۆدی گونجاوی خەباتی مەقتەعیدا تووشی هەڵەی پڕتێچوو نەبێت، پێویستەو دەبێ خوێندنەوەی دەقیق و زانستیيانەی بۆ بارودۆخی موشەخەسی زەمانی و مکانی و بگرە گشت رەهەندی بارودۆخەکە هەبێت. دەنا هەر خوێندنەوەیەکی مێتافیزیکی و ئارەزوومەندانە و دوور لە عەرزی واقیع و رەوتی رووداوەکان، سیاسەتوان تووشی دیاریکردنی سیاسەتی خۆکوژی و قڕکردنی نەخوازراوی سەرجەم خەباتکارانی رەوتی خەبات دەکات. کەوایە لایەنی کوردی پێویستە بەو پەڕی هوشیاری و چاوکراوەیی، دەگەڵ بارودۆخی پڕ هەستیاری هەنووکەیی تەعامول بکات.

سەبارەت بە سەرهەڵدانەوەی خەباتی چەکداری، هەروەک ئاگادارن لەم‌ ماوەیەدا بە دەستپێشخەری حدکا، بەڵام بە بێ راوێژ دەگەڵ لایەنەکان و خوێندنەوەی نادەقیقی بارودۆخی جیهانی و ناوچەیی و کوردستانی، هەروەها بە هێندنەگرتنی نەبوونی باڵانسی هێز و پشتی جبهەی پێویست، حەرەکەتی "راسان" وەک شێواز و مێتۆدێکی نوێی بەرەنگاربوونەوەی رەوا، دژ بە سیاسەتی سەرکوتى رژیم، راگەیاندرا. دیارە مەبەستی سەرەکی لە "راسان"، وەک دەربازبوون لە چەقبەستوویی و گرێدانی خەباتی شاخ و شار پێناسەکرابوو. دەگەڵ ئەوەش کە حەرەکەتی "راسان" لەچوارچێوەی "ئەسلی دیفاعی مەشرووع"‌دا جێگای پشتیوانی لێکردنە، بەڵام وەک دەرکەوت، لەئەنجامی رەچاونەكردنى خاڵە پێویست و ئیجابییەکانی پرۆسێسی خوێندنەوەی گشت رەهەندی و دەقیقی بارودۆخ بۆ سیاسەتگووزاری، حەرەکەی "راسان" وەک نەقووچکەی خەو بۆ هەستان و دەربازبوون لە چەقبەستوویی خەبات، بەڵام بە تێچووی زۆری گیانی و شەهیدبوونی چەند رۆڵەی بەئەمەگی کورد، سەرئەنجام بەرەو رووکەردی ئاشتەوایی و سوودوەرگرتن لە بژاردەی دیالۆگ و دانوستاندنی ئاشتەوایی دەگەڵ رژیم، هیدایەت و جەهەتدار کرایەوە.

واتە دەقیقەن گەڕایەوە سەر ئەو شێواز و مێتۆدە لە خەبات، کە بزووتنەوەی کۆماریخوازانی رۆژهەڵاتی کوردستان ماوەی پێنج ساڵە ماندوونەناسانە، دەگەڵ ئەوەش کە لەلایەن راسان خوازان، تووشی سیاسەتی رەفز و کارشکێنی تەعەمودی هاتبوو، کاری بۆدەکات. کەوایە دەتوانین ئاوا ئیستدلال بکەین کە، خەباتی چەکداری وەک درێژەی پرۆسێسی دیالۆگ و دانوستاندنی ئاشتەوایی، دەگەڵ بە رەوایی بوونی، چەشنێک دیالۆگە کە دەتوانین وەک دیالۆگی موسەلەح ناودێری بکەین، چونکە لە واقیعدا، مەبەستی سەرەکی لە خەباتی چەکداری دەستبەرکردنەوەی ئاشتی‌ و کاراکردنەوەی پرۆسەی دیالۆگ و دانوستاندنی ئاشتەواییە، لەپێناۆ گەیشتن بە ئازادی و چەسپاندن و قەبووڵاندنی ئەسڵی خۆبەڕێوەبەری خۆجێیی‌ لەچوارچێوەی سنوورەکانی ئێراندایە.

لەبیرمان نەچێت ئەگەر ئاشتی نەبێت، شەڕ ئالترناتیڤە، بەڵام سەئەنجامی شەڕیش بە تێچوویی زۆرەوە، گەیشتنەوە بە ئاشتییە. کەوایە پێویستە و دەبێ لایەنەکانی کوردی هەوڵبدەن، لە دەستپێکی شەڕی بێ ئەنجام و پڕتێچوو خۆپارێزێ و دوورەپەرێزی بکەن.

* رایەك هەیە پێداگری لەوە دەكا، كە لە بەشێكی باشووری كوردستان جۆرێك لە سانسۆری هەواڵەكانی رۆژهەڵاتی كوردستان بەدی دەكرێ، لە بەشێكی دیكەشی بایەخی تەواوی پێ دەدەن، چ خوێندنەوەیەكتان بۆ ئەو رایە هەیە؟


** لە ساڵی ٢٠١٣، لە وتووێژێک دەگەڵ کاناڵی NRT، سەبارەت بە هاتنەئارای گۆڕانکاريی ژێئۆپۆلیتیکی جیهانی و ناوچەیی و لەئەنجامدا ساغبوونەوەی دونیای دووجەمسەری رۆژهەڵات و رۆژئاوایی، لەم پەیوەندییەدا ئاماژەم بە دابەشبوونی كۆمەڵگەی سیاسی و سیستەمی حزبی کوردستانی بەسەر ئەم دووجەمسەرەدا کرد. کەوایە مادام لایەنەکانی کوردی خۆیان لە هاۆکێشە سیاسيیەکانی جیهانی و ناوچەییدا دەبیننەوە. تەبیعيیە لەچوارچێوەی تەعەهوداتی هاوپەیمانەتيیان، چالاکییە گشت رەهەندییەکانیان، یەك لەوان چالاکیى مێدیاتیکیان دەگەڵ سیاسەتی مێدیاتیکی لایەنی هاوپەیمان، هاودەنگ و هاوئاهەنگ بکەن. بۆیە نالۆژیک نابێت ئەگەر سانسۆری لایەنێک و بایخ پێدانی لایەنێکی دیکەی هەواڵەکانی پەیوەندیدار بە رۆژهەڵاتی کوردستان، لەچوارچێوەی دونیای دووجەمسەری و هاۆکێشە سیاسییەکانی ناۆچەییدا، تەوجیە و تەقەبول بکەین.


* پێوەندییەكانی كوردی رۆژهەڵاتی كوردستان و ئۆپۆزیسیۆنی ئێرانی چۆنە و ئایا ئەو ئەزموونەی باشووری كوردستانتان لەبەرچاو گرتووە كە كاتی خۆی لەگەڵ حزبە عێراقییەكان لە دژی حكومەتی بەعس لە بەرەیەكدا بوون و ئێستا هەر ئەوان بودجە و مووچەی خەڵكی كوردستانیان بڕیوە؟

** ئەوە راستييەكی حاشاهەڵنەگرە کە هێزەکانی ئۆپۆزیسیۆنی نەتەوەی سەردەست، لە قۆناغی شۆڕش بۆ رەخساندنی گۆڕانکاری و گۆڕینی سیستەمی سیاسيی وڵات، بە دانی هێندێک بەڵێنی سەبارەت بە دابینکردنی مافەکانی کورد، لە هێزە کوردییەکان ئیستفادەی ئەبزارییان کردووە، بەڵام کاتێک لە قۆناغی شۆڕش و گۆڕینی سیستەمی سیاسيی وڵات دەرباز دەبن و دەسەڵات دەگرنەدەست، لە بەڵێنەکانیان پاشگەز دەبنەوە و هەوڵدەدەن بە سوودوەرگرتن لە تێئۆری تەوتيئە، کۆسپ و تەگەرە بۆ کورد دروست بکەن و بەڵێنەکانیان بەجێ نەگەیەنن. دیارە ئەم شێوازە لە تەعامولی هێزەکانی نەتەوەی سەردەست دژ بە کوردان، لە هەموو بەشەکانی کوردستانی داگیرکراودا، بە هێندێک جياوازی لە چۆنیەتی بە ئیجراییکردنی تێئۆری تەوتیئە، تاقیکراوەتەوە.

*  بۆچی لەناو بزووتنەوەی رزگاریخوازی كوردستاندا لەسەر ئاستی هەموو پارچەكان، پڕۆژەیەكی نەتەوەیی، یان لانیكەم رێككەوتنێك لەسەر رەهەندە گشتییەكان نابیندرێ؟ بۆچی كۆنگرەی نەتەوەیی پەكی كەوت؟

** كۆمەڵگەی سیاسيی کوردستان و سیستەمی حزبی کوردستانی، بەرهەمی کەلتووری سیاسيی دونیای دووجەمسەری و شەڕی سارد و کارتێکەری کەلتووری سیاسيی هێزەکانی نەتەوەی سەردەست و وڵاتانی ئیقلیمین. بۆیە سەبارەت بە پرسە خۆماڵی و نەتەوەییەکان لە پرۆسێسی سیاسەتگوزاری و هەڵویست وەرگرتنی سیاسیدا خاوەنی ئیرادەی سیاسيی سەربەخۆ نین و بەجێگای پاراستنی بەژەوەنديی نەتەوەیی، بەرژەوەندییە شەخسی و حزبییەکانیان زەق دەکەنەوە، هەروەها لە پرۆسێسی دیالۆگ و تەعامولاتی نێوانگرووپی بۆ سازان، زیاتر لەسەر رێکار و سیاسەتی لایەنی دەرەکی و هاوپەیمان پێداگری دەکەن. کەوایە مادام حزبەکان و سیاسەتوانانی کورد، ئەم شێوازە لە تەعامولی سیاسی روو لە یەکتر درێژە پێبدەن، مەحاڵە بەم زووانە هێچ کۆبەندی و سازانێکی نیشتمانی کە ئاراستەی کۆنگرەی نەتەوەیی بەخۆی بگرێت، ئیمکانی بوون بە ئەمری واقیعی بۆ مسۆگەر بێت.


 * دەگوترێ باسی پێكهێنانی بەرەی كوردستانی لە رۆژهەڵاتی كوردستان بووەتە پرسێكی سەرزارەكی، لە بەر ئەوەی هەموو حزب و لایەنەكان بە دەیان جار لە بەر دەم مایكی میدیاكاندا ئامادەیی خۆیان بۆ پێكهێنانی ئەو بەرەیە دەربڕیوە، كەچی تا ئێستا وەك پراكتیك هیچ ئەنجامێكی لێ نەكەوتووەتەوە، بەڵام لەم دۆخەدا كە گۆڕانكاری جددی لە ناوچەكەدا رووی داوە و وەرچەرخانی دیكەش بەڕێوەیە، تا چەند هەوڵتان داوە پێكهێنانی بەرەی كوردستانی لە قاڵبی دروشم دەربچێ، یان وەك لایەنە سیاسییەكانی رۆژهەڵاتی كوردستان لانیكەم جۆرێك لە هەماهەنگی لە نێوان خۆتان دروست بكەن؟

 

** ساغکرنەوەی بەرە، یان هاوپەیمانی ستراتيژی لەنێوان هێزەکانی کوردستانی رۆژهەڵات، وەک یەکێک لە پێداویستیيە هەرە سەرەکيیەکانی هەنووکەیی گۆڕەپانی خەباتی رزگاریخوازی نەتەوەیی لە کوردستانی رۆژهەڵات دێتەنرخاندن. بەڵام گرفتی سەرەکی لە چێ نەبوونی دەگەڕێتەوە بۆ داوێنگیری لایەنەکانی کوردی بە ئافەتی بێ متمانەیی روو لەیەکتر، کە ئەم ئافەتەش خۆی لەخۆیدا لێکەوتەی نەرێنیی تيۆری تەوتیئەی لایەنی ئێرانی و هێزەکانی ئۆپۆزیسیۆنی نەتەوەی سەردەستە کە هەۆلدەدەن، مانعی دروستبوونی کەش و هەوای پێویست بۆ لێکتێگەیشتن و نێزیکبوونەوە بن، سەرئەنجام سازانی نێوانگرووپی، بۆ ساغکردنەوەی بەرە، یان هەر هێزێکی هاوپەیمانی نیشتمانی لایەنی کوردیین. دیارە سەبارەت بەم بەشەی پرسیارەکە(تا چەند هەوڵتان داوە پێكهێنانی بەرەی كوردستانی لە قاڵبی دروشم دەربچێ)، هەروەکوو لە مەنشووری بزووتنەوەدا ئاماژەی پێکراوە، ئێمە وەک بزووتنەوەی کۆماریخوازانی رۆژهەڵاتی کوردستان، بۆ ئەم پرسە گرینگە، نەقشەڕێگایەکمان ئاراستەکردووە، کە بە سێ قۆناغدا تێپەڕدەبێت، فازی یەکەم: ساغکردنەوەی کۆنفڕانسی ئاشتی نەتەوەیی بۆ کوردستانی رۆژهەڵات. فازی دووەم:  دامەزراندنی کۆنگرەی نەتەوەیی پارلمانی کوردستانی رۆژهەڵات، لە تەبعیددا، فازی سێهەم: راگەیاندنی حکومەتێکی دیفاکتۆ، تەوافوقی، ئینتیقالی، لە تەبعیددا. دیارە خوێنەرانتان بۆ دەستخستنی زانیاری زیاتر سەبارەت بە رێکار و ميکانیزمەکانی بەئیجراییکردنی، هەروەها وردەکارییەکانی ئەم نەقشەڕێگایە، دەتوانن سەردانی لینکی مەنشوور و نەقشەی رێگا بکەن.


* كۆبوونەوەی هەندێ لە حزبە سیاسییەكانی رۆژهەڵاتی كوردستان لە پێناوی هەماهەنگی و كاری هاوبەش تا چەند پرۆسەیەكی كارایە و ئەوەش كە دەگوترێ جۆرێك لە تەریكخستن، یان نادیدەگرتنی لایەنگەلی دیكەی لێكەوتووەتەوە، تا چەند راستە؟

** دیارە یەکێک لە ميکانیزمە هەرە کاريگەر و باشەکان بۆ رەخساندنی زەمینەی هاوکاری و كاری هاوبەش و هەماهەنگی رەوتی هاریکاری سەمیمانەی نێوان حزبەکان، دیالۆگ و کۆبوونەوە و راوێژ و راوێژکاریی بەردەوامە. بەڵام ئاشکراشە بۆ ئەوەی ئەسڵی هاوکاری و هەماهەنگی نێوانحزبی مسۆگەر بکرێت، پێویستە حزبە رەسەنەکان زەمینەی بەشداری و مشارکەتی گشتگیر فەراهەم بکەن. دەنا پێڕەویکردن لە سیاسەتی تەریکخستن و نادیدەگرتنی لایەنگەلی دیکە لەلایەن حزبە سەرەکی و رەسەنەکان، دەبێتە هۆکارێک بۆ برەوپێدان بە کەلتووری نامۆیی و نامتمانەیی نێوانحزبی، کە ئەوەش لەئەنجامدا پرۆسەی هاوکاری و كارى هاوبەش و گشتگیر ناکارامە دەکات.


* یەكگرتنەوەی دیموكرات و كۆمەڵەكان تا چەند زەمینەی هاوكاری و خەباتی هاوبەشی گشت حزب و لایەنە سیاسییەكانی رۆژهەڵاتی كوردستان خۆش دەكا؟


** بێگومان ئەگەر دیموکرات و کۆمەڵەکان، خوازیاری رەخساندنی زەمینەی هاوکاری و خەباتی هاۆبەش و گشتگیر دەگەڵ لایەنە سیاسیيەکانی کوردستانی رۆژهەڵات بن، پێویستە لە هەنگاوی یەکەمدا، کار بۆ یەکگرتنەوەی رێزەکانی خۆماڵی و بنەماڵەی گەورەی دیموکرات و کۆمەڵەکان بکەن. یەکگرتنەوەى دیموکرات و کۆمەڵەکان وەک دوو حزبی سەرەکی و رەسەنی کوردستانی رۆژهەڵات دەتوانێت پرۆسەی لێک نێزیک بوونەوە و ساغکرنەوەی بەرە، یان هاوپەیمانیى ستراتيژیی نێوان لایەنە سیاسيیەکان خێرا و کارامەتر بکات.


* ئەمریكا و وڵاتانی رۆژئاوا دەمێكە دۆسیێ ناوكی، پرسی دیموكراسی و فایل و راپۆرتەكانی مافی مرۆڤ لە دژی كۆماری ئیسلامی ئێران دەجووڵێنن، تا چەند بەوە گەشبینن كە ئەو فشارانە ئەگەری ریفۆرم لەو وڵاتەدا بڕەخسێنێ و ئایا تا ئێستا كاریگەرییەكی ئەرێنی هەبووە؟

 

** ئێران دەگەڵ ئەوەی وەک وڵاتێکی گەورە خاوەنی سەروەت و سامانی زۆری سەر عەرز و بن عەرزە، بەڵام لەهەمان کاتیشدا خاوەن كۆمەڵگەیەکی مەسرەفی گەورەشە. ئاشکرایە ئەم ئێرانە بەو تایبەتمەندیيانەوە دەتوانێ خاوەن گرينگییەتی پارامێتری لە موعادلاتی ئابووری و سەوداگەرییە بازرگانییە ناوچەیی و جیهانییەکاندا بێت؟ کەوایە هەنووکە کە لە سەدەی ململانێی بەرژەوەندییەکاندا دەژین، نالۆژیک نابێت ئەگەر بڵێین، گشت زەخت و فشارەکانی ئەمریکا و رۆژئاواییەکان، نەک بۆ پرسی دیموکراسی و مافی مرۆظ و رەخساندنی زەمینەی پێویست بۆ رێفراندوم و سەرئەنجام ئازادی و باشبژێویی خەڵکی ئێرانە، بەڵکوو لە روانگەی منەوە، هەدەفی رۆژئاواییەکان تەنیا رامکردنی ئێرانە سەبارەت بە ئامادەبوونی گشت رەهەندیيان بۆ هاۆکاری لەپێناو پاراستنی ئاشتی و ئاسایشی جیهانی و ناوچەیی. هەروەها هەماهەنگی و هاوکاری چەند قۆڵی لەپێناو پاراستنی رێگا و بانی توجارەتی ئازادی جیهانی و ناوچەییە. چونکە لە سەدەی ململانێی بەرژەوەندییەکان و دونیاي گلۆبالیزەکراودا، تەنیا رێکار بۆ دەستخستن و پاراستنی بەرژەوەنديی زلهێزان، هێوەر و ئەمین راگرتنی رێگاو و بانی توجارەتی ئازادی جیهانییە، نەک پرسی ئازادی و دیموکراسی و مافی مرۆڤ و خەڵکی ئێران. بۆ وێنە گشت خەڵکی وڵاتانی کەنداوی فارس دەگەڵ ئەوەش کە بە وشەی ئازادی و دیموکراسی نائاشنان و لێی مەحروومن، بەڵام مادام دەسەڵاتی ئەم وڵاتانە فاکتورێکی گرینگ و بێ دەردیسەرن بۆ دابینکردنی بەرژەوەندیى زلهێزان، کەوایە بۆ زلهێزان گرینگ نییە خەڵکی ئەم وڵاتانە خاوەنی مافی ئازادی و خۆبەڕێوەبەری دیموکراسین، یان نا.


*كەواتە وڵاتاتی رۆژئاوا و بەتایبەتی ئەمریكا بۆچی بە سیاسەتی نەرم لەگەڵ ئێران مامەڵە دەكەن؟

** سەدەی بيست و یەك بە پێچەوانەی سەدەی بيستەم، کە سەدەی شەڕ و ململانێی نێوان ئیدیۆلۆژیکی و تەعامولاتی گشت رەهەندی لە چوارچێوەی جەمسەربەندییەکان و دونیای شەڕی سارددا بوو، سەدەی بەجیهانیبوون و شەڕ و ململانێی بەرژەوەندییەکانە. کەوایە زلهێزانی جیهانی و ناوچەیی لەهەر شوێنێک بۆیان بلوێ، لەپێناو دەستخستن و پاراستنی بەرژەوەندییەکانیان بەبێ رەچاوكردنی هيچ پێوەرێکی ئیدئۆلۆژی، ئايینی، مرۆڤایەتی، تەنانەت ئەخلاقیش، لەهەۆلی سازانی ئاشکرا و نەهێنيدان، دەگەڵ وڵاتانی دونیای هەنووکەييدا. کەوایە سیاسەتی ماکیاویلیستیيانەی وڵاتانی رۆژئاوا و ئەمریکا و تەنانەت رووسیەش بۆ سازان و مامەڵە دەگەڵ ئێران، یان هەر وڵاتێکی دیکە، دەکرێت لە سۆنگەی ئەم بۆچوون و سیاسەتی بەرژەوەندیخوازیيە رەهایەدا،  بێتە سەلماندن.


*  دواپرسیارمان با گریمانەی ئەوە بێ، كۆماری ئیسلامی ئێران داوای وتووێژ و چارەسەری ئاشتییانەی كێشەی كورد لە ئێران بكا، ئەگەر وەك رێكخراوێكی رێپێدراو مافی چالاكیی سیاسی و مەدەنیتان لە رۆژهەڵاتی كوردستان پێ بدرێ، چۆن مامەڵە لەگەڵ ئەو پێشنیارەدا دەكەن و تا چەند ئەو ئەگەرە بە شتێكی مەحاڵ دەزانن؟

** پێموایە ئەگەر کۆماری ئیسلامی ئێران، بە جددی خوازیاری حەلی ئاشتیيانەی پرسی کورد لە کوردستانی رۆژهەڵات بێت و لەم پەیوەندییەشدا داوای دیالۆگ و وتووێژ ئاراستەی لایەنەکانی کورد بکات، دڵنیام هیچ کام لە حزبەکان نەک رەتی ناکەنەوە، بەڵکوو پێشوازیشی لێدەکەن. هەر لەم پەیوەندییەشدا ئەگەر وەک رێکخراوێک، لەلایەن دەسەڵاتی ناوەندی ئێرانەوە رێپێدراوی مافی چالاكیی سیاسی و مەدەنی بين، بەڵام گەرەنتی‌کراو بین، بێگومان پێشوازی لێدەکەین. سەبارەت بەم بەشە لە پرسیارەکەش كە تا چەند ئەو ئەگەرە بە شتێكی مەحاڵ دەزانن؟ دەبێ بڵێم شتێکی مەحاڵ نيیە، چونکە سیاسەت هونەری مومکینکردنی نامومکیناتە. کێ تا چەند ساڵ لەمەو پێش تەسەوری ئەوەی دەکرد، سیاسەتی ئینکاری کوردانی باکوور لەلایەن تورکییەوە، بە سیاسەتی تەعاموول و تەقەبوولی کورد و هەروەها گەیشتنیان بە پەرلەمانی تورکییە تەبدیل بێت و پروسەی ئاشتەوایی دەستپێبکات و رێکخراوەی سیاسی و مەدەنی، رێپێدراوی یاسامەند بن. کەوایە هەر وەکو بینرا ئەوەی بۆ کوردی باکوور لە تورکییە نامومکین تەسەوەر دەکرا، لە عەرزی واقیعدا مومکین کرا، دەگەڵ ئەوەش كە هەنووکە پروسەی ئاشتەوایی لە باکوور تووشی شەڕ و گرژی هاتووەتەوە، بەڵام شەڕ و گرژی هەنووکەیش لەپێناۆ گەیشتنەوە بە ئاشتی و کاراکردنەوەی پرۆسەی ئاشتەوایی، سەرئەنجام کۆتایی پێدێتەوە.

 

 

 

**************************************

 

vokradio.jpg

 Voice of Kurdish-American Radio for Democracy, Peace, and Freedom

 
free stats

 

 

 
قبل >
© 2007 - 1396, VOK Radio