Iranian Culture & Art Club of Fresno
به صدای کوردستان از آمریکا خوش آمدید-
رادیو ده نگی کوردستان له ئامریکا
Voice of Kurdish-American Radio for Democracy, Peace and Freedom

Warning: Call-time pass-by-reference has been deprecated in /home/content/v/o/k/vokradio/html/mambots/content/joscomment.php on line 51
کەبوودوەند هێمای چالاکی مەدەنی ئەم سەردەمەیە چاپ ارسال به دوست
VOKRadio, Los Angeles, California, USA   

 کەبوودوەند هێمای چالاکی مەدەنی ئەم سەردەمەیە

azad-moradian-15.jpg 2012 رۆژی پێنج مانگی ئاگۆست 

  دوکتور ئازاد مورادیان، چالاکی سیاسی، کۆمەڵایەتی و مافی مرۆڤ

وتووێژی ماڵپەڕی ئاسۆی رۆژ لەگەڵ دوکتور ئازاد مورادیان سەبارەت بە لێکدانەوەی رەهەندە جیاوازەکانی کاریگەری پشتیوانی فراوانی چالاکانی سیاسی و مەدەنی لە داخوازییەکانی محەممەد سدیق کەبوودوەند، بەرپرسی دەستبەسەر کراوی رێکخراوی مافی مرۆڤی کوردستان لە چەن هەفتەی رابوردوودا.

ئا: سامان ریشەساحێب


1_لە ماوەی رۆژانی رابردوودا پشتیوانییەکی بەرفراوان لە مەسەلەی محەممەد سدیقی کەبوودوەند و داواکارییەکانی هاتوەتە ئاراوە، ئێوە ئەم پشتیوانی و دەنگدانەوە بەرچاوەی مانگرتنی کەبوودوەند و داواکارییە بەرحەقەکانی چۆن هەڵدەسەنگێنن؟

دوکتور ئازاد: کورد لە تاراوگە و چالاکانی کورد لە وڵاتانی دەورووبەر بە گشتی کەسانێکی تێگەیشتون. زۆربەیان بە بیر و ئەزمونێکی باوەڕمەدارانە روویان لە هەندەران کردووە، بە واتایەک هەموویان لە نێو کۆمەڵەگایەکی پڕ لە بیری حەقخوازانەدا سەریان هەڵداوە. ئەگەر نە هەمووی ئەم کۆمەڵگایە، لانیکەم زۆربەیان لە ژێر سەیتەرەی دەسەڵاتی دەسەڵاتداراندان جا چ وەک نەتەوە یان وەک چینێک لە چینەکانی کۆمەڵگا مافیان خوراوە. بەشێکی زۆر لە ئەندامانی کۆمەڵگای کوردی لە هەندەران بە هۆی پێوەندی سیاسی لە گەڵ لایەن و رێکخراوە مەدەنییەکان، چ بۆ خۆیان و چ بنەماڵەیان، بە هەموو چەشنێک توندوتیژیەک یان دەرحەق پێ کراوە. بەشێکی زۆریان لە زیندانەکان دەستبەسەرن و پاش هاتنەدەرەوەیان و تێپەڕکردنی ماوەی پەنابەریی و بڕینی چەندین سنوور روویان لە وڵاتانی رۆژ ئاوایی کردووە.

ژيان وه ك پنابه ريكى كورد هه رچه ند زور شه ت له مروڤ ده ستيني ته وه يه ك شتى پي ده به خشيت،

يكم پهتو بونى بيرى نه ته ويه ه، دوهه م بيرى باورمه ندانه به مافى مه روڤ، سيهم لي كولينه وه و گورانكارى له رابوردوى كار و چالاكى سياسى خوى و ريكخراويك كه باورى پي بوه وه هه روه ها ئه و بابه تى كه ده بى چالاكيه كه ى بو وه دى هينانى خه ونه كانى به رده وام بيت.


له لايه كى كيه وه زور به ى ئه ندامانى كومه لگاى كوردى وه به تايبه ت كوردانى روژ هه لاتى كوردستان به چه شنى خويان ئه مه كدارى ئه و چالاك وانانه ى ده زانن كه له نيو كوردستاندا ماونه ته وه و ده ستيان له چالاكى و تيكوشان هه لنه گرتوه، هه مه چه شنه تو ندو تيژيكى به سه رياندا هاتوه به لام هيشتا به رده وامه ن، ده بى بليم له بارى روانناسى يان سايكولوژيه وه كورد له هه ندران بو ولام دانه وه به باوه ره كانى خوى ده بى هه وليك بدات بو وه لام به ئيحساسى بي كلك بون، ئيحساسى گوناه له دوور بو نه وه له وه لات. هه موى ئه م فاكتورانه وه ك فاكتوريك به عام ده توانيت زور تاكه كه سيش هان به دات كه وه ك پيشره ويكى ئه و كو مه لگا خوى له كمپين، يان خو پيشاندان يان چالاكى سه ر به خو يان به كو مه ل ببينيه ته وه

سەبارەت بە کاک حەمە سدیق کەبوودوەند، دەبێ بڵێم جیاواز لە هەموو شتێک کەسایەتی تایبەتی کاک سدیق کاریگەری بەرفراوانی بووە لە پشتگیری کەمپەین یان هەر چەشنە چالاکییەک لە مەڕ پشتگیری لە خواستی ئەو بەڕێزە.

یەکەم ئەوەی کە کاک حەمە سدیق کەبوودوەند لە سەردەمێک دا دەستی بە چالاکی کرد کە بزووتنەوەی ئازادیخوازی گەلی کورد لە کوردستانی رۆژهەڵات، خەباتی چەکداری خستبوو ژێر پرسیارەوە، زۆربەی رێکخراوە سیاسییەکانی کورد روویان لەو دیوی سنوور کردبوو، لەو کاتەشدا کۆماری ئیسلامی و بەرپرسانی ئەمنی و نیزامی رێگایان بە هیچ چەشنە خەباتێکی مەدەنی نەدەدا. هەموو چالاکێک دەیتوانی لە ژێر مەترسی ئەمن و ئاسایشی کۆماری ئیسلامی سزا بدرێت. زۆربەی چالاکوانان لە نێو شار و لادێی کوردستاندا لە لایەن هێزەکانی کۆماری ئیسلامی ناسراو بوون و شناسایی کرابوون. لەم هەلومەرجەدا و لە کاتێکدا کە بەشێک لە ریفۆرمخوازەکان هاتبوونە سەر کار، مەودایەکی خولقاند کە بەشێکی نوێ لە چالاکانی کورد بێنە ئاراوە، moh_sedigh_kaboudvand.jpg

بیروڕای کوردایەتی و نەتەوەیی، ئارمانخوازی و یەکسانیخوازی خۆیان لە نێو کۆڕ و کۆمەڵە مەدەنییەکاندا ببینن. کاک سدیق چالاکوانی ئەو هەلومەرجەیە کە بە پێزانینی باشی کات و سات بە ئاگاداری لەهەل ومەرجێک و هەروەها بە پێوەندییەک لەگەڵ چالاکان وقوتابیانی کورد و غەیری کوردا هەبووی، توانی بەش بە حاڵی خۆی بنەمای کار و چالاکی مەدەنی لە کوردستان لەم سەردەمە بهێنێتە ئاراوە و هێمای راستەقینەی ئەم بوارە بێت.
پاشان پێویستی کاری هەواڵنێری و زانیاری سەبارەت بە دۆخی مافی مرۆڤی هێنایە پێشەوە، من پێم وایە ئەو چەشنە چالاکیانە لەو سەردەمەدا، یارمەتی بەرچاوی بوو لە پڕکردنەوەی بۆشایی بوونی رێکخراوە سیاسییەکان کە مەجبور ببون شەقامی شارەکانی کوردستان بە جێ بهێڵن.

هه روه ها ده بى بليم كه بو زوربه ى ئه و ئه ندامى ريكخراوه سياسى ه كان كه ئه و كات هيشتا له وه لاتدا بون ئه م چه شنه چالاكيانه كه به جوريك روى خوشى به شيك له كار به ده ستانى كومارى ئيسلامى له گه ل خوي دا بو به پاريزه وه چاوى لى ده كرا.


كاك سه ديق ئه و كه سايه تيه يه كه چه ند نه ريتى كونى وه به رچاو نه گرت و چه ن ره وندى تازه ى پيك هينا، وه ك روانينيكى نوى به كار و خه بات له نيو خودا وه هه روه ها باور به مافى مه روڤ له هه مو بواره كانى ئه و دا.


له بوارى سايكولوژى كه سايه تى دا كاك سه ديق له م پينج ساله دا كه له زيندان دايه نيشانى داوه كه حازه ره له ريگاى گه يشته ن به ئامانجه كانى له ژيانى خوى مايه دا بنيت.
شيوازى چالاكى كاك سه ديق پيش له زيندان، به رده وامى له چالكى له نيو زيندان دا، وجودى بنه ماليه كى باش كه بو ئازادى كاك سه ديق هه ولي به رده واميان بوه وه هه ر وه ها ئه و فاكتوره سه ره كيان كه نيوه م به رد ده ستيان به ده ستى يه كه وه داوه، كه كاك سه ديق وه ك كه سايه تيك، وه ك نوينه ريكى ئه و خه لكة له زيندان دا له به ر به ره كانى له گه ل كومارى ئيسلامى دا بناستريت وه هه روه ها فاكتوره ئينسانيه كان وه ك بي گوناه بونى ئه و، داسه لماندنى ١١ سال زيندان، نه خوشى خوى و په ژمانى كورى ئه و خالانه بون كه له ماوه ى ئه م ٦٠ روژه دا كه كاك سه ديق له مانگرتن دا بو هه مو لايه نه كانى به لاى خودا راكيشا.


 
2_پێویستیەکان ونیازەکانی ئەم جۆرە هەوڵە مەدەنییانە بۆ بە هیزتر کردنی هەرچی زیاتری لە روانگەی ئێوە کامانەن؟



دوکتور ئازاد : هەوڵ و چالاکی مەدەنی لە دەرەوەی وڵات لە زۆربەی وڵاتانی رۆژئاوایی دا مانا و تەعریفی خۆی هەیە. ئەمەش بە هۆی ئەوەیە کە لە مێژە ئەم وڵاتانە بۆ دەربڕینی خواستەکانی خۆیان لە و چەشنە چالاکیانە کەڵکیان وەرگرتووە. هەر بەو هۆیەوە زۆربەی چالاکییەکان سنوردار کراون، یاسایان بۆی هەیە، تەنانەت ئێستا وەک بوارێکی عیلمی لە زانکۆکاندا دەرسی لە سەر دەخوێنن. لێکۆڵینەوەی لە سەر دەکەن و جاروبار خۆی دەبێتە تێک دەر یان پێکهاتنی رەوەندێکی نوێ، یاسایەکی نوێ و بەرژەوەندییەکی نوێ لەم وڵاتانەدا.

  له وه لاتانى ديموكراتدا خه لك مانايان هه يه وه ك تاكه كه س، به لام كاتيك ده بنه گروپ حه ركه تيان هه يه، جولانه ويان هه يه جونبه شيك وه دى دينن. گروپى لايه نگرانى مافى مه روڤ، گروپى ده ژ به شه ر، گروپى پاراستنى ژينگه له ميژه ده ستيان له گورانكاريه سه ركيه كانى وه لاتانى روژ ئاوايدا هه يه.


ئيمه وه ك كورد له تاروگه ، يان له هه ندران ميژويكى كونمان نيه، ده توانم به ليم ئيمه له ٥٠ سالى رابوردودا وه ك كمينه يه كى بچوك كوتينه ته نيو وه لاتانى روژ ئاوادا، زور به ربلاوين، له ئوقيانوسيكى مه ترسيداردا، وه ك پنا به ريك، وه ك نا شاره ره زايه ك به زمان و كولتور و ئادابى كار و پيشه و زانيارى له گيژ و خول داين. زورى پي ده چت كه خومان بدوزينه وه، پاشان به سه ر ئه و هه مو سه ختى و سه خله تى ژيانى بن ده ستيدا زور موشكيل بوه كه ديسان خومان له نيو گروپيكدا ببينه وه، متمانه كردن كردن به يه كمان لي سندرايه ته وه، ته نانت متمانه به تواناكانى خومان. ده مه وى به ليم، كه كار و چالاكى مه دنى نيازى به كه سايه تى له خو بو ردو، باورمه ند، باور پي كراو و خاوه ن هه ست هه يه جا چه هه ست و باور به مافى مروڤ چه هه ستى نه ته وايه تى. دو هه م نيازى به پيك هاتنى گروپ و ريكخراوى مه دنى و ئاسائى و ناحوكمى هه يه، سيهم نيازى به پيوندى له گه ل كور و كومه لدا هه يه وه لاتانى خانه خويدا هه يه، پيوندى له گه ل ميديا دا، له گه ل سياست وان و كه سايه تى خه لكى دا، بو پيش چونى ئه م كار و ئيشانه ش پاره و پول و سه رچاوه ى ديارى كراوى ئابورى ده بيت. زور ئاساييه ئه گه ر ئه ندامانى ئه و كو مه لگا خو به خشانه كار و ئيش به كه ن به لام داهاتى كاره كه ناتوانيت زور به ر چاو بيت.
هه روه ها كه له سه ره وه ئيشاره م پي كه رد ئيستا كار و چالاكى مه دنى چوه ته نيو دروسى كاليجه كانه وه، هه ر به و هويه وه زور كه س فير ده بن چون پاره بو گه يشته ن به ئامانجى ريكخراوه كانيان خه ر كه نه وه، چون ده بى دوسيه ى له سه رى بنوسين، كي ده بى ببينن، چون ده بى ساحيبى پاره كه رازى بكريت كه يارمه تيان بدات.
هه روه ها له بارى شيوازى لابى كه رده ن كه ئه مه ش بو خوى به شيكه له چالاكى بو گورانكارى كردن له سه ر بواريكى تايبه ت كه پيم وابى ئه م باسه خوى نيازى به وتو ويژيكي تايبه ت به خوى هه يه و ليره دا مودا نيه له سه رى به روين sedigh_kaboudvand.jpg

دەگەڕێمەوە سەر باسەکەی خۆمان، ئێمە وەک چالاکانی کورد لە هەندەران دەبێت چی بکەین؟ خاڵە لاوازەکانی ئێمە چیە و لە چ بوارێکدا ئێمە هێز و توانامان هەیە؟

یەکەم کە خاڵی سەرەکییە، زۆربەی ئێمە وەک رۆشنبیری کورد رابوردووییەکی سیاسیمان هەیە. یان چالاکی مەدەنیمان لە پێشدا بووە، کەم و زۆریش چالاکیمان پاش هاتنەدەرەوە لە وڵات بووە، دووهەم دەزانین دوژمنەکانمان کێیە و روو بە کوێ دەبێ هاوار بکەین، سێهەم زمان و کولتوری وڵاتانێک کە تێیدا دەژین تا رادەیەک دەزانین، چوارەم تاراوگە یارمەتی ئێمەی داوە تا رادەیەک لە بەستراو بوون بە نەریتەکانی پێشوو کە ئێمەی وەک مرۆڤێکی سەربەست بە دوور لە هەر تەعلوقێکی رێکخراوەیی ئازاد بکات. هەر ئەمەش هانی داوین کە بەو متمانە بگەین کە دەتوانین بەیکەوە کار و چالاکی بکەین. پێنجەمیش ئێمە وەک کورد لە هەموو وڵاتانی جیهاندا بڵاوین بۆیە دەتوانین لەم خاڵە بۆ پێکهێنانی چالاکی نێونەتەوەیی هەوڵ بدەین.


خاڵە لاوازەکان کە بەراستی جێگای خۆیەتی سەرنجێکی باشتری لێبدەین چییە؟

رابوردووی سیاسیمان جاروبار دەبێتە هۆی جیا بونەوەمان لە یەک، زۆر کەم دەمانهەوێت لە شێوازی کاری مەدەنی یان چالاکی دابین کراوی وڵاتانێک کە تێیدا دەژین کەڵک وەرگرین، دەمانهەوێت بە شێوازی خۆمان و بۆ خۆمان کار و چالاکی بکەین.

بە هۆی دوورکەوتنمان لە رێکخراوە سیاسییەکان، زۆر متمانەمان بۆ پێکهاتنی هیچ کۆڕ و کۆمەڵێک نییە، ئەمەش لە کاتێکدایە کە دەزانین بە بێ پێکهاتنی دەستەو گرۆپێکی کاری مەدەنی ناچێتە پێشەوە.

پەڕەوازە بوونمان لە وڵاتانی جۆراوجۆر، جاروبار لە کاتێکدا کە دەبێت وەک رێژەیەکی بەرچاو خۆمان نیشان بدەین، کارکردی نێگەتیڤی دەبێت.
نەبونی پارەو سەرچاوەی ئابووریش لە کاتێکدا هەوڵمان نەداوە کە لە سەرچاوەکانی وڵاتانی میواندار کەڵک وەرگرین، هەمووی بووەتە کۆسپ و چەڵەمە لە پێش بردنی کار و چالاکی مەدەنی تەنانەت سەبارەت بە ماڤی مرۆڤ.

بە خاڵێک کە دەبێ ئاماژە بکەم کاریگەریی سەردەمی تۆڕە کۆمەڵایەتییەکانە لە سەر چالاکی مەدەنی . بە داخەوە گروپێک لە چالاکان، لاپەرەی تۆڕە کۆمەڵایەتییەکانیان وەک شەقامەکانی شارەکانیان دێتە بەر چاو، بە داخەوە زۆر لە سەر چالاکی لە سەر فەیس بووک و تویتر و تۆڕە کۆمەڵایەتییەکان حیساب کراوە کە بە باوەڕی من ئەمە هەڵەیەکی زۆر گەورەیە و دەبێ رۆشنبیری چالاک و مەدەنی کورد خۆی لێ لادات، لەم تۆڕە کۆمەڵایەتییانە لە جێگای خۆی کەڵکی لێ وەربگرێت، بەس بۆ ئاگاداریی و زانیاریی باشن.


3_رۆڵ و دەوری ئەحزاب ولایەنە سیاسیەکان لەم نێوەدا ئەتوانێت چی بێت؟

دوکتور ئازاد : هەموومان پێمان وایە کە حیزب و لایەنە سیاسیەکانی کورد رۆڵە پێشەنگەکانی کوردن، بە ئەزموونن لە بواری سیاسی و لە بواری پێوەندیدا، بە هۆی کۆڕ و کۆمەڵی پێوەندیدار لە گەڵیان، جا چ وەک ئەندام یان لایەنگر دەتوانن سەرچاوەی چالاکی سیاسی و مەدەنی بن، کادر و پێشمەرگە و لایەنگریان لە زۆربەی وڵاتانی ئوروپایی و ئامریکاییدا هەیە، پێوەندی راستەوخۆیان لەگەڵ سیاسەتوانان و کەسایەتی کارامە هەیە، دەزگای زانیاری و چاپەمەنیان هەیە، ئێسگەی رادیۆ و تلویزیۆنیان هەیە و بە هۆی ئەو خاڵانەی کە لە سەرەوە ئیشارەم پێکرد لە باری ئابورییەوە دەتوانن یارمەتیدەر بن.


ئەوانن کە دەتوانن پێوەندی کۆمەڵگای دەرەوە و نێوخۆ پتەوتر بکەن و لە بەرژەوەندی خواستی نەتەوەیی گەلی کورد بەهرەی لێ بەرن. ئێمە لە دەرەوەی وڵات بە هۆی سنوورداربوونی کار وچالاکی مەدەنی، تەنانەت ناتوانین بە ئاشکرا لە بەر دەرکی باڵوێزخانەی کۆماری ئیسلامیدا خۆ پیشاندان بکەین، بەڵام لە نێوخۆ و بە هۆی بوونی کادر و چالاکانی سیاسی ئەم حیزبانە، لە پێوەندی لە گەڵ دەرەوەدا، زۆر چالاکی دەتوانێت بێتە گۆڕێ. بەڵام بۆچی خۆیان لە کار و چالاکی مەدەنی لە هەندەران نادەن؟ ئەمە ئەو پرسیارەیە کە پێم وابێ ئەو هاوڕێیانە کە بەرپرسیارییەتیان لە حیزب و لایەنە کوردیەکاندا هەیە وڵامی بدەنەوە.


من بە بەشی خۆم دەبێ سەبارەت بە پشتگیریان لە خواستی کاک سدیق کەبوودوەند دەست خۆشیان لێبکە. دەتوانم بڵێم کە زۆر کەم پێش هاتووە کە هەموو لایەنەکان لە سەر یەک بابەت یەک کەون، ئەمەش دەگەڕێتەوە بۆ کەسایەتی کاک سدیق کەبوودوەند و دەنگدانەوەی مانگرتنەکەی ئەو و کار و چالاکی ئەو هاوڕێیانە کە لە کەمپەینی پشتگیری لە خواستەکانی کاک سدیق ماندوونەبووانە، هاندەری خەڵک و هەروەها ئەم رێکخراوانە بوون. من پێم وایە کە دەبێ بە سەر کار وچالاکی مەدەنی و لایەنگری لە مافی مرۆڤ چاوێک بخشێنینەوە چ لە نێو خۆ و چ لە کوردستانی باشوور، کە رێبەرایەتی حیزب و لایەنە سیاسییەکانی لە خۆ گرتووە و چ لە هەندەران بۆ ئێمە و رۆشنبیر وچالاکوانانی کورد کە لە هەل و مەرجێکی تایبەتیدا دەژین.
 

 

 

 

مطلب را به بالاترین بفرستید: Balatarin

+ ده توانن ئه م رادوي ه گوي به ده ن تكايه له سه ر وينه ي رادوي كه كليك كه ن  

+ براي شنيدن برنامه هاي راديو  روي تصوير راديو كليك كنيد  

  vokradio.jpg


free stats   

Listen 2 vokradio at http://vokradio.listen2myradio.com

 

 

 

 

 
< بعد   قبل >

Polls

VOK Radio Newsletter

Name: 
Email:  
Subscribe Unsubscribe

Calendar of Events

« < September 2014 > »
M T W T F S S
1 2 3 4 5 6 7
8 9 10 11 12 13 14
15 16 17 18 19 20 21
22 23 24 25 26 27 28
29 30 1 2 3 4 5
© 2007 - 1393, VOK Radio